Oziq-ovqat isrofi — ko‘rinmaydigan muammo
Har kuni tonnalab oziq-ovqat ishlab chiqariladi. Ammo uning katta qismi hech qachon iste’mol qilinmaydi. Bu nafaqat iqtisodiy yo‘qotish — bu resurs, mehnat va imkoniyatlarning bekorga ketishidir.
Dunyoda nima bo‘lyapti?
Ishlab chiqarilgan oziq-ovqatning deyarli yarmi isrof bo‘ladi
Har yili global iqtisodiy yo‘qotish
Har yili tashlab yuboriladigan oziq-ovqat
Bu — global muammo. Va u har kuni, har joyda sodir bo‘lmoqda.
Bu nega muhim?
Atrof-muhit
Isrof qilingan oziq-ovqat — bu ortiqcha CO₂ chiqindisi, yer, suv va energiya resurslarining bekorga sarfi.
Iqtisodiyot
Bizneslar sotilmay qolgan mahsulotdan zarar ko‘radi. Bu milliardlab yo‘qotishlarga olib keladi.
Jamiyat
Bir tomonda ovqat tashlab yuboriladi, boshqa tomonda esa odamlar uni sotib olishga qiynaladi.
O‘zbekistonda vaziyat qanday?
O‘zbekistonda ham oziq-ovqat isrofi muhim muammolardan biri hisoblanadi.
Umumiy chiqindilarning katta qismi oziq-ovqatga to‘g‘ri keladi
Restoran va do‘konlarda har kuni sotilmay qolgan mahsulotlar yo‘qotiladi
Talabni aniq prognoz qilish qiyinligi ortiqcha ishlab chiqarishga olib keladi
Ko‘p hollarda bu mahsulotlar hali iste’molga yaroqli bo‘lsa ham, ular yo‘q qilinadi.
Isrof qayerda yuz beradi?
Isrof — butun zanjir bo‘ylab sodir bo‘ladi.
Ishlab chiqarish
Ishlab chiqarishda — ortiqcha ishlab chiqarish
Do‘kon
Do‘konlarda — sotilmay qolgan mahsulotlar
Restoran
Restoranlarda — kun oxirida qolgan ovqat
Uy
Uyda — noto‘g‘ri rejalashtirish
Yechim bor
Sawab — ortiqcha mahsulotlarni foydaga aylantiradi.
Biz: • bizneslarni ortiqcha mahsulot bilan • foydalanuvchilarni esa arzon narx bilan bog‘laymiz
Biznes ortiqcha mahsulotni joylashtiradi
Foydalanuvchilar uni arzon narxda sotib oladi
Isrof kamayadi — hamma yutadi
Birgalikda qanday o‘zgaramiz
Kamroq chiqindi — tabiatga zarar kamayadi
Arzon mahsulot — foydalanuvchilar uchun qulay narx
Qo‘shimcha daromad — bizneslar foyda qiladi
Kichik harakatlar katta o‘zgarishlarga olib keladi.
Bu faqat boshlanishi
Biz isrof mavjud bo‘lgan har bir sohada yechim yaratmoqchimiz.
Ovqat chiqindi emas — noto‘g‘ri taqsimlangan resurs.
Isrofni kamaytirishda siz ham ishtirok eting
Har bir xarid — bu kichik o‘zgarish.